Τουρκολιβυκό μνημόνιο: Προσφυγή Ελλάδας στον ΟΗΕ

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται ένας μαραθώνιος διπλωματικών κινήσεων της Αθήνας και των συμμάχων της, μετά την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης να επικυρώσει το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019. Κατόπιν οδηγιών του Υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη, η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΗΕ, Πρέσβης Αγλαΐα Μπαλτά, ενημέρωσε εκτάκτως το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, στο πλαίσιο κλειστών διαβουλεύσεων (υπό το λήμμα «Λοιπά Θέματα» – AOB). Η ελληνική πλευρά ανέδειξε τους σοβαρούς κινδύνους που εγκυμονεί η απόφαση αυτή για την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο, υπογραμμίζοντας πως μια μονομερής, νομικά αβάσιμη πράξη δεν μπορεί να αλλάξει τη γεωγραφία και το Διεθνές Δίκαιο. Ηχηρό «όχι» από τους «27» της Ευρωπαϊκής Ένωσης Την ίδια ώρα, η Ευρωπαϊκή Ένωση εκφράζει την έντονη δυσαρέσκειά της μέσω επίσημης ανακοίνωσης της Ύπατης Εκπροσώπου, εξ ονόματος και των 27 κρατών-μελών. Σύμφωνα με την Αθήνα και το Μέγαρο Μαξίμου, η ομόφωνη αυτή στάση συνιστά μια ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη. Η ΕΕ ξεκαθαρίζει ότι το Μνημόνιο Τουρκίας-Λιβύης: Παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών. Δε συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS). Είναι άκυρο και ανυπόστατο, χωρίς να παράγει καμία έννομη συνέπεια για τρίτες χώρες. Είχε προηγηθεί κοινή δήλωση των προέδρων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, και της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ενώ η Ύπατη Εκπρόσωπος, Κάγια Κάλας, έθεσε ευθέως το ζήτημα στον τούρκο υπουργό Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, κατά τη συνάντησή τους στις Βρυξέλλες. I had an extensive discussion with my colleague @HakanFidan on a range of issues. Good neighbourly relations and advancing the Cyprus settlement process are of high importance. I raised yesterday’s Libyan vote on a maritime MoU with Türkiye and stressed that it infringes upon the sovereign rights of third states. On Russia’s dangerous Black Sea escalation, I emphasised the need to step up the pressure on Moscow to end the war. The EU and Türkiye both support a Black Sea freedom of navigation arrangement. We also addressed developments in the South Caucasus and across the Middle East. Houthi attacks on Saudi Arabia and Yemen are textbook terror tactics and must end. In the Strait of Hormuz, Iran is making shipping dangerous and expensive. Freedom of navigation must be restored without tolls or fees. — Kaja Kallas (@kajakallas) October 21, 2026 Τι προβλέπει το παράνομο μνημόνιο και γιατί το απορρίπτει η Αθήνα Το τουρκολιβυκό μνημόνιο, το οποίο υπογράφηκε τον Νοέμβριο του 2019, επιχειρεί να επιβάλει μια αυθαίρετη χάραξη θαλάσσιων συνόρων, μήκους 18,6 ναυτικών μιλίων, συνδέοντας τις ακτές της νοτιοδυτικής Τουρκίας με εκείνες της ανατολικής Λιβύης. Για να επιτευχθεί αυτό, το σύμφωνο βασίζεται στην αυθαίρετη τουρκική θεωρία περί «Γαλάζιας Πατρίδας»: - Εξαφανίζει την επήρεια μεγάλων ελληνικών νησιών, όπως η Κρήτη, η Ρόδος, η Κάρπαθος, η Κάσος και το Καστελόριζο. - Οικειοποιείται θαλάσσιες περιοχές που βάσει της UNCLOS ανήκουν στην ελληνική υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ. Η Αθήνα ξεκαθαρίζει σε όλους τους τόνους πως η Τουρκία και η Λιβύη δε διαθέτουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές, που να δικαιολογούν τέτοια οριοθέτηση. Έχοντας ήδη υπογράψει νόμιμες συμφωνίες με την Αίγυπτο και την Ιταλία, η Ελλάδα διαμηνύει πως θα προβεί σε κάθε ενδεδειγμένη ενέργεια για τη διασφάλιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων.