Trump avuga ko asubitse ibitero ku nganda z’ingufu za Iran nyuma y’ibiganiro ‘bifite umusaruro’

Trump avuga ko asubitse ibitero ku nganda z’ingufu za Iran nyuma y’ibiganiro ‘bifite umusaruro’ Donald Trump avuga ko Amerika na Iran byagiranye ibiganiro ku "gukemura burundu imirwano mu Burasirazuba bwo Hagati " Incamake - 'Mfite ibintu nsaba 15 Iran' - Trump - Minisiteri y'ububanyi n'amahanga ya Iran irahakana ko hari ibiganiro hagati ya Tehran na Washington - Reba: Igihe ingabo za Israel zangizaga ikiraro cya Qasmiyeh mu majyepfo ya Libani - Trump avuga ko asubitse ibitero ku nganda z'ingufu za Iran nyuma y'ibiganiro 'bifite umusaruro' - Reba: Uburyo Indege ya Air Canada yangiritse ku kibuga cya LaGuardia nyuma yo kugongana n'ikamyo izimya umuriro - Abapilote babiri bapfuye baguye mu mpanuka y' indege yagonganye n'ikamyo izimya umuriro ku Kibuga cy'Indege cya LaGuardia i New York. - Imbangukiragutabara enye zatwitswe i London mu gikekwa ko ari igitero cy'urwango ku Bayahudi - Reba: Uko CCTV igaragaza abakekwa gutwika imodoka enye z'imbangukiragutabara z'Abayahudi mu Bwongereza - Putin yipfuza 'intambara ndende' hagati ya Amerika, Israel na Irani – Zelensky imbere y'ibiganiro i Florida - Melania Trump yatumiye Angeline Ndayishimiye mu nama ya mbere nini yateguye i Washington - Ibitero kuri Iran: Israel iburira ko hari ibindi 'byumweru byinshi' by'imirwano biri imbere - Abanya-Kenya barwanira Uburusiya muri Ukraine binyuranyije n'amategeko bagiye guhabwa imbabazi - Sudan: Igitero cya 'drone' ku bitaro bikomeye cyishe abantu 64 mu gihe cya Eid - OTAN 'ntishobora kwemeza' ibivugwa na Israel ku bushobozi bwa misile za Iran Amakuru y'ikibiriraho Bernard Bankukira, Didier Bikorimana, Gisèle Berwa & Dinah Gahamanyi 'Mfite ibintu 15 nsaba Iran' - Trump Donald Trump yaganiriye n'abanyamakuru mbere yo kwinjira mu ndege ya Air Force One i Palm Beach. Ku bijyanye na Irani, yagize ati: "Ibintu ni bigenda neza, amaherezo tuzakemura iki kibazo," bitabaye ibyo, "tuzakomeza gutera ibisasu n'imbaraga zacu zose." Bwana Trump yavuze ko ibiganiro na Iran niba bigenze neza, umuhora wa Hormuz uzafungurwa vuba kandi ko ibiciro bya peteroli bizagabanuka cyane. Perezida wa Amerika wavuze ko nyuma y'uko abategetsi bakuru bishwe, byari nk'aho ubutegetsi bwahindutse kandi ko ubu arimo kuganira n'abantu "bashyira mu gaciro". Bwana Trump yavuze ko afite ibintu 15 asaba Iran, harimo ko Iran itagomba kugira intwaro za nikleyeri. Ku bijyanye n'abazaba bafite ububasha ku muhora wa Hormuz nyuma y'amasezerano na Iran, yavuze ko bizaba ari "ubufatanye". Abajijwe abo ari bo yagize ati: "Wenda njye na Ayatollah." Ivy'akakanya, Minisiteri y'ububanyi n'amahanga ya Iran irahakana ko hari ibiganiro hagati ya Tehran na Washington Minisiteri y'ububanyi n'amahanga ya Iran yasohoye itangazo, igira iti: "Turahakana ibyo Perezida wa Amerika Donald Trump yavuze ku bijyanye n'ibiganiro biri kuba hagati ya Leta Zunze Ubumwe za Amerika na Repubulika ya Ki-Isilamu ya Iran." Amakuru yavuzwe na CBS News, igitangazamakuru gifite ubufatanye na BBC muri Amerika, Minisiteri y'Ububanyi n'Amahanga yongeraho ati: "Repubulika ya Ki-isilamu ya Iran ikomeje kugendera ku gitekerezo cyayo cyo kwanga ibiganiro ibyo ari byo byose mbere yuko intego za Iran muri iyi ntambara zigezweho." Izindi nkuru wosoma: Reba: Igihe ingabo za Israel zangizaga ikiraro cya Qasmiyeh mu majyepfo ya Libani Ivy'akakanya, Trump avuga ko asubitse ibitero ku nganda z’ingufu za Iran nyuma y’ibiganiro ‘bifite umusaruro’ Donald Trump avuga ko habayeho "ibiganiro bitanga umusaruro" ku "gisubizo cyuzuye" ku makimbirane yo mu Burasirazuba bwo Hagati. Aravuga ko agiye "gusubika ibitero byose ku bigo by'ingufu n'ibikorwaremezo by'ingufu bya Iran" mu gihe cy'iminsi itanu. Mu butumwa yashyize ku rubuga rwe nkoranyambaga -TruthSocial bwanditswe mu nyuguti nkuru, aragira ati: "NISHIMIYE KUBAMENYESHA KO LETA ZUNZE UBUMWE ZA AMERIKA N'IGIHUGU CYA IRAN BAGIRANYE IBIGANIRO BYIZA KANDI BITANGA UMUSARURO MU MINSI IBIRI ISHIZE KU GUKEMURA BURUNDU IMIRWANO YACU MU BURASIRAZUBA BWO HAGATI. "DUKURIKIJE IMITERERE N'IMVUGO Y'IBI BIGANIRO BYIMBITSE, BIRAMBUYE KANDI BYUBAKA, IZAKOMEZA ICYUMWERU CYOSE, NATEGETSE MINISITERI Y'INTAMBARA GUSUBIKA IBITERO BYOSE BYA GISIRIKARE KU NGANDA Z'AMASHANYARAZI ZA IRAN N'IBIKORWA REMEZO BY'INGUFU MU GIHE CY'IMINSI ITANU, HAGENDEWE KU NTSINZI Y'INAMA N'IBIGANIRO BIKOMEJE. MURAKOZE CYANE KURI IYI NGINGO! PEREZIDA DONALD J. TRUMP'' Reba: Uburyo Indege ya Air Canada yangiritse ku kibuga cya LaGuardia nyuma yo kugongana n'ikamyo izimya umuriro Abapilote babiri bapfuye baguye mu mpanuka y' indege yagonganye n’ikamyo izimya umuriro ku Kibuga cy’Indege cya LaGuardia i New York. Abapilote babiri bapfuye nyuma y’uko indege ya Air Canada yari itwaye abantu benshi igonganye n’ikinyabiziga kizimya umuriro cyari kirimo gutabara indi mpanuka ku Kibuga cy’Indege cya LaGuardia i New York. Abantu 41 bajyanywe mu bitaro, nk’uko umuyobozi mukuru w'ikibuga cy'indege, Kathryn Garcia, yabyemeje. Muri bo, 32 nyuma basezerewe basubira mu rugo, ariko abandi bakomeretse bikomeye, nk’uko Garcia yabitangaje. Garcia yavuze ko Ikibuga cy’Indege cya LaGuardia gikomeza gufungwa nibura kugeza saa munani z’amanywa (14:00 ku isaha yaho, ni ukuvuga 18:00 GMT) ku wa Mbere. Iperereza ryatangiye gukorerwa aho impanuka yabereye. Indege yari ivuye i Montreal yari yamaze kugwa, mbere yo kugongana n’ikinyabiziga cy'ishyirahamwe Port Authority of New York and New Jersey (PANYNJ) riyoboye iki kibuga cy'indege. Iyo ndege yo mu bwoko bwa CRJ 900, yari itwaye abagenzi 72 n’abakozi bane, yangiritse cyane. Garcia yavuze ko abantu bose bari muri iyo ndege bamaze kubarurwa, anongeraho ko umusirikare n’umupolisi bari mu kinyabiziga kizimya umuriro bari mu bitaro bameze neza, kandi “nta nkomere ziteye impungenge z’ubuzima bafite.” Imbangukiragutabara enye zatwitswe i London mu gikekwa ko ari igitero cy'urwango ku Bayahudi Imbangukiragutabara enye z’Abayahudi zitanga serivisi z’ubutabazi zatwitswe mu majyaruguru y'umurwa mukuru Londres w'Ubwongereza. Polisi y'Ubwongereza ivuga ko ibi bitero bifatwa nk’icyaha cy’urwango rushingiye ku kwanga Abayahudi. Minisitiri w’intebe w'Ubwongereza Keir Starmer yavuze ko ibi bitero “biteye ubwoba cyane” kandi “birababaje cyane”, mu gihe Minisitiri w’ubuzima Wes Streeting yavuze ati: “Imana ishimwe ko bigaragara ko nta wakomeretse... Tugomba guhagurukira hamwe kurwanya urwango ku Bayahudi.” Ishami rishinzwe kuzimya inkongi ry'i Londres ryahamagawe ku muhanda wa Highfield mu gace ka Golders Green, ahagana saa saba n’iminota 40 z’ijoro (01:40 am) ku isaha yo mu Bwongereza. Abazimyamuriro batangaje ko imyiburungushure myinshi (cylinders) yari iri muri izo modoka yaturitse, bigatuma n’amadirishya y’inzu z'amacumbi ziri hafi aho ameneka. Amashusho ya 'camera' z'umutekano (CCTV) agaragaza abantu batatu bakekwaho icyaha bagana ku mbangukiragutabara mbere yo kuzitwika. Izindi nkuru wasoma: Reba: Uko CCTV igaragaza abakekwa gutwika imodoka enye z'imbangukiragutabara z'Abayahudi mu Bwongereza Imodoka enye z'imbangukiragutabara zatwitswe mu mujyi wa Londres mu Bwongereza mu gitero gikekwa kuba ari icy’urwango ku Bayahudi, cyabaye mu gitondo cyo kuri uyu wa mbere, nkuko polisi ibivuga. Minisitiri w’ubuzima w'Ubwongereza, Wes Streeting, yamaganye ibyabaye avuga ko ari "igitero giteye ubwoba ku mbangukiragutabara z’Abayahudi", anasaba umuntu wese ufite amakuru kubibwira polisi. Putin yipfuza 'intambara ndende' hagati ya Amerika, Israel na Irani – Zelensky imbere y'ibiganiro i Florida Mu gihe ibitero vy’Uburusiya bibandanya kuri Ukraine, intumwa za Ukraine n’iza Amerika zirabandanya ibiganiro bijanye n’ingene ibitero vy’Uburusiya vyorangira. Ibi biganiro vyatanguye ku wa gatandatu, ni vyo vya mbere kuva Israel na Amerika bitanguye ibitero vyo mu kirere mu mpera z’ukwezi guheze. Perezida Volodymyr Zelensky wa Ukraine yipfuza ko intumwa ziwe ziganira ku bijanye n’ingingo ya Washington (ubutegetsi bwa Amerika) yo gutezura ibihano vyafatiwe ibitoro vy’Uburusiya - ingingo yafashwe mu ntumbero yo kugabanya ibiciro vy’igitoro kw’isi. Ku wa gatandatu, ari na wo musi ibi biganiro vyatangura muri Florida, intumwa za Ukraine zarabonanye n’intumwa ya Perezida Donald Trump, Steve Witkoff, be n’umukwe w’uno mukuru w’igihugu ca Amerika, Jared Kushner. Mu butumwa bwiwe yacishije kuri videwo, Zelensky yagize ati: “Ni nkenerwa kuri twese kw’isi yose ko ibiganiro bibandanya kandi turiko tugerageza guhagarika iyi ntambara. "Ikintu ca mbere nkenerwa ni ugutahura ukungene Uburusiya bwoba bwiteguriye gutera intambwe iganisha kw’ihagarikwa nyaryo ry’iyi ntambara n’ukungene bwoba bwiteguriye kubikora mu bugwaneza. Iki ni nkenerwa bidasanzwe uravye ukungene ibintu bitera biba nabi kw’isi”. Inyuma y’ibiganiro vy’ejo ku wa Mungu, Zelensky yavuze ko vyagaragaye ko ubu Amerika yitayeho cane cane Irani, ariko ko "iyi ntambara y’Uburusiya kuri Ukraine na yo nyene itegerezwa kurangizwa”. Avuga ko ari “ngombwa ko uno musotozi adahembwa kubera iyi ntambara” kandi ko haba ubwishingizi ku mutekano wa Ukraine n’umugabane wose wa Bulaya kugira ngo "ntihazogire n’umwe muri twebwe ahatirwa gusubira mu ntambara inyuma y’amezi maze canke imyaka mike". Hamaze kuba ibiganiro bihagarariwe na Amerika incuro zitari nke ariko gushika ubu ntibirashobora guhagarika iyi ntambara muri Ukraine canke ngo bigondoze Uburusiya mu vyo bisaba bikomeye, kandi nta cizere ko umuti woba wimirije kuboneka. Avugana n’umunyamakuru wa BBC Laura Kuenssberg mu ndwi iheze, Zelensky yavuze ko Ukraine ihanganye n’ikena ry’ibisasu vya misire kubera intambara iriko ibera mu Buseruko bwo Hagati. Yavuze ko Perezida Vladimir Putin w’Uburusiya yipfuza “intambara ndende” hagati ya Amerika, Israel na Irani kubera yotuma Ukraine icika intege, mu gihe uburyo busanzwe butangwa na Amerika bujanwa ahandi. Ingingo y’ubutegetsi bwa Trump yo gutezura ibihano vyabwo ku bihugu bigura igitoro c’Uburusiya, mu ntango z’uku kwezi yakirijwe yompi na Kremlin (ibiro vy’umukuru w’igihugu c’Uburusiya) – ariko ikaba yateje umwikomo mu Banya-Ukraine. Hagati aho, Ukraine n’Uburusiya birabandanya biterana, aho mw’ijoro ryo ku wa gatandatu buca ari ku wa Mungu abantu batandatu bapfuye mu bitero vy’Uburusiya mu ntara zine za Ukraine. Ku rundi ruhande, ubushikiranganji bw’Uburusiya bujejwe kwivuna abansi bwatangaje ko za ndege zitajamwo abadereva (drone) za Ukraine zishika 249 ari zo zarasiwe mu kirere c’Uburusiya mw’ijoro ryakeye. Izindi nkuru wosoma: Melania Trump yatumiye Angeline Ndayishimiye mu nama ya mbere nini yateguye i Washington Umutambukanyi w'umukuru w'igihugu ca Reta Zunze Ubumwe za Amerika, Melania Trump, yatumiye abategetsi bo mu bihugu bigera kuri 45, barimwo na Angeline Ndayishimiye – umutambukanyi wa Perezida w’Uburundi, mu gikorwa gifise intego yo “guteza imbere abana mu ndero yo mu mashure be n’ubuhinga bwa none”. Ibiro vy’umukuru w’igihugu ca Amerika bivuga ko ari “ubwa mbere muri kahise ka Amerika” umutambukanyi w’umukuru w’ico gihugu atumiye abantu bavuye mu bihugu bingana gutyo ku munsi umwe. Ibiro vy’umutambukanyi w’umukuru w’igihugu c’Uburundi bivuga ko Angeline Ndayishimiye yatumiwe kandi azokwitaba iyo nama izoba ku wa kabiri no ku wa gatatu. Mu bazokwitabira iyo nama harimwo kandi kompanyi 28 zikomeye mu buhinga bwa none zirimwo OpenAI, Microsoft, xAI, Meta, Adobe, Google n’izindi nk’uko ibiro vya perezida wa Amerika bibivuga. Iyi nama izotangura ejo ku wa kabiri itariki 24 z'ukwa gatatu ku biro vy’ubushikiranganji bujejwe imigenderanire, irangirire muri Maison Blanche/White House – ibiro vya Perezida wa Amerika – ku wa gatatu itariki 25 z'ukwa gatatu 2026. Izindi nkuru wosoma: Ibitero kuri Iran: Israel iburira ko hari ibindi 'byumweru byinshi by’imirwano’ biri imbere Niba ari bwo uri kwifatanya natwe, dore ibyabaye mu masaha make ashize: • Minisitiri w’Intebe w’Ubwongereza Sir Keir Starmer na Perezida wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika Donald Trump baganiriye ku kamaro ko kongera gufungura umuhora w’ingenzi wa Hormuz, nk’uko ibiro bya Sir Starmer bibitangaza, ariko ntihatangajwe ibyavuye muri icyo kiganiro • Iran ivuga ko uwo muhora w’ubucuruzi mpuzamahanga “ufunguye kuri bose uretse abica amategeko ku butaka bwacu” • Amasoko akomeye y’imari muri Aziya yagabanutse cyane mu bucuruzi bwatangiye ku wa mbere, mu gihe ibiciro bya peteroli byahindagurikaga •Hagati aho, igisirikare cya Israel cyaburiye ko hari “ibindi byumweru byinshi” by’imirwano bizakomeza mu kurwanya Iran na Hezbollah •Kare uyu munsi, igisirikare cya Israel cyatangaje ko cyagabye ibitero “bikomeye ku rugero runini” mu murwa mukuru wa Iran, Tehran, kivuga ko byibasiye “ibikorwaremezo by’iterabwoba” • Cyanatangaje ko cyemeje gahunda yo kwagura ibitero kuri Hezbollah muri Libani, bikaba byateje impungenge z’igitero kinini cyo ku butaka • Ahandi muri ako karere, Emira Zunze Ubumwe z’Abarabu (UAE) zatangaje ko zarimo gusubiza igitero cya misile, mu gihe Bahrain yo yashyizeho impuruza ya misile mu gitondo cyo kuri uyu munsi Izindi nkuru wasoma: Abanya-Kenya barwanira Uburusiya muri Ukraine binyuranyije n'amategeko bagiye guhabwa imbabazi Minisitiri w’ububanyi n’amahanga wa Kenya yavuze ko Abanya-Kenya bagiye kurwanira Uburusiya mu ntambara na Ukraine bazahabwa imbabazi nibasubira iwabo. Minisitiri Musalia Mudavadi yabivuze nyuma y’uruzinduko aherutse kugirira mu mukurwa mukuru Moscow w’Uburusiya mu rwego rwo gucyemura icyo kibazo, ndetse aho bikaba byaremejwe ko nta bandi Banya-Kenya bazongera kwinjizwa mu ngabo z’Uburusiya. Mu mategeko ya Kenya, binyuranyije n’amategeko kuba abaturage b’icyo gihugu bakwinjizwa mu ngabo z’ibihugu by’amahanga – ni icyaha gihanishwa igifungo gishobora kugera ku myaka 10. Minisiteri y’ububanyi n’amahanga ya Kenya igereranya ko Abanya-Kenya 252 binjijwe mu ngabo z’Uburusiya mu buryo bunyuranyije n’amategeko kugira ngo barwane ku murongo w’imbere ku rugamba – ibintu byatangiye mu mezi hafi atandatu ashize ndetse birimo n’abaturage bo mu bindi bihugu byo muri Afurika, birimo n’u Burundi. Abanya-Kenya bamwe bavuze ko bashutswe bagashiduka barwanira Uburusiya, mu gihe bari babanje kwizezwa akazi gahemba neza ka gisivile, bakaza kwisanga bahatirwa kurwana muri Ukraine – akenshi bagasinya kontaro mu rurimi rw’Ikirusiya badasobanukiwe ibikubiye muri kontaro. Izindi nkuru wasoma: Sudan: Igitero cya 'drone' ku bitaro bikomeye cyishe abantu 64 mu gihe cya Eid Ingabo za Sudani zahakanye ko ari zo zagabye igitero cyishe abantu ku bitaro bikomeye ku wa gatanu nijoro mu mujyi wo mu burengerazuba bw’igihugu ugenzurwa n’abarwanyi b’umutwe witwara gisirikare uhanganye nazo Rapid Support Forces (RSF). Umuyobozi wa WHO (OMS), Tedros Adhanom Ghebreyesus, yavuze ko abantu 64, barimo abana 13, abaforomo babiri n’umuganga umwe, bapfiriye muri icyo gitero cyagabwe ku bitari binigishirizwamo bya el-Daein, naho abandi 89 barakomereka. Yanditse ku rubuga nkoranyambaga rwa X ati: “Amaraso yamaze kumeneka bihagije,” anasaba impande zihanganye guhagarika intambara imaze imyaka hafi itatu itangiye. RSF yavuze ko indege nto y’intambara itajyamo umupilote (drone) y’ingabo za leta yarashe kuri ibyo bitaro byo mu mujyi wa el-Daein, umurwa mukuru wa Leta ya East Darfur, kuri uwo munsi Abayisilamu bizihizagaho umunsi mukuru wa Eid. Sudani yinjiye mu ntambara y’abenegihugu muri Mata (4) mu 2023, ubwo habaga ubushyamirane bukomeye bwo guhatanira ubutegetsi hagati y’ingabo za leta na RSF, impande zari zarigeze kuba ari abafatanyabikorwa nyuma yo gufata ubutegetsi binyuze muri coup d’Etat mu 2021. Kuva icyo gihe, abantu barenga 150,000 bamaze gupfa muri iyo ntambara, naho abagera kuri miliyoni hafi 12 bavuye mu byabo, bangana hafi na kimwe cya gatatu cy’abaturage b’icyo gihugu. Umuryango w’Abibumbye wavuze ko ayo ariyo yo makuba ya mbere akomeye cyane ku isi acyeneye ubutabazi bwihutirwa. Izindi nkuru wasoma: OTAN 'ntishobora kwemeza' ibivugwa na Israel ku bushobozi bwa misile za Iran Umunyamabanga mukuru w’umuryango wo gutabarana w’Uburayi n’Amerika (OTAN/NATO) avuga ko uwo muryango urimo “gusuzuma” ibyavuzwe na Israel ko ubu Irani ifite ibisasu bya misile bishobora kurasa bikageza mu mirwa mikuru y’ibihugu by’i Burayi. Ku wa gatandatu, ingabo za Israel (IDF) zavuze ko Irani ubu ifite misile zishobora kugeza i “London, Paris cyangwa Berlin”. Umunyamabanga mukuru wa OTAN, Mark Rutte, mu kiganiro Face the Nation cy’igitangazamakuru CBS cyo muri Amerika, ku cyumweru, yavuze ko OTAN “ntishobora kubyemeza kuri ubu” – ariko yongeraho ko igihe byaba byemejwe ko ari ukuri byaba ari “gihamya yindi ko ibyo perezida [w’Amerika] arimo gukora (...) ari ingenzi cyane”. Yagize ati: “Ibyo tuzi neza ni uko [Irani] bari hafi cyane yo kugira ubwo bushobozi”, ariko yongeraho ko “niba ibi ari ko bimeze ku kigo cya gisirikare cy’Ubwongereza, Diego Garcia, turacyarimo kubisuzuma.” Ariko niba ari ukuri, “bivuze ko baba bafite ubwo bushobozi. Niba atari ukuri, turabizi ko bari hafi cyane yo kugira ubwo bushobozi”. Izindi nkuru wasoma: Mwaramutse neza! Ikaze kuri BBC Gahuzamiryango, aho tubagezaho amakuru yo mu karere no mu mahanga mu buryo bw’aka kanya.