general3015 wordsRead on Arc Codex

ABD basını, 'uyanış anını' yazdı: 'İran ve ABD kontrolü kaybetti'

Birleşmiş Milletler (BM), ABD'nin son saldırılarda İran'ın altyapısını hedef almasının yanlış olduğunu belirterek, Orta Doğu'da gerilimin derhal düşürülmesi çağrısında bulundu. BM Genel Sekreter Sözcüsü Stephane Dujarric, New York'taki günlük basın toplantısında, Orta Doğu'da özellikle ABD ile İran arasında yeniden tırmanan gerilimi değerlendirdi. Hafta sonu boyunca Orta Doğu'daki gelişmelere ilişkin çok sayıda soru aldıklarını anlatan Dujarric, "Bölgenin büyük bir kısmında çatışmaların yeniden başlamasından ve gerilimin yeniden tırmanmasından derin endişe duyuyoruz. Gerilimin derhal düşürülmesi şart." ifadelerini kullandı. Dujarric, isim vermeden ABD'yi eleştirdiği açıklamasında, her çatışmada sivil altyapının korunmasının hayati önem taşıdığını vurgulayarak, "Hastaneler ve su kaynakları da dahil olmak üzere sivillerin hayatta kalmak için bel bağladığı temel altyapı unsurları hedef alınmamalıdır." dedi. Tüm taraflara sükunet çağrısında bulunan Dujarric, ayrım gözetme, orantılılık ve gerekli tedbirlerin alınması ilkeleri başta olmak üzere uluslararası insancıl hukuk kapsamındaki yükümlülüklere uyulması gerektiğini belirtti. Dujarric, ayrıca Yemen'deki Husilerin Suudi Arabistan'a ve seyrüsefer serbestisine yönelik tehditlerinin yeniden başladığına ilişkin haberlerden de büyük endişe duyduklarını ifade etti. Gerilimin derhal düşürülmesi çağrısını yineleyen Dujarric, "Husilerin ticari gemilere yönelik saldırılarına ilişkin ilgili Güvenlik Konseyi kararlarına tam anlamıyla uyulması gerektiğini bir kez daha vurguluyoruz." ifadelerini kullandı. ABD, son saldırılarında İran'ın köprü ve yollar gibi ulaşım altyapısının yanı sıra bazı enerji ve iletişim tesislerini de hedef almıştı. İran medyası, saldırıların köprüler, tren istasyonları, havalimanları ve enerji altyapısını da kapsayacak şekilde genişlediğini bildirmişti. ABD yönetiminin, İran ile gerilim sürerken Orta Doğu'daki uçak sayısını artıracağı ve bu nedenle ek uçak göndereceği iddia edildi. CNN'in haberine göre, ismi paylaşılmayan ABD'li yetkililer, Orta Doğu'da konuşlu ABD uçaklarına ilişkin açıklama yaptı. Yetkili, Orta Doğu'da gerilim sürerken ABD'nin, yakıt ikmal uçaklarının yanı sıra Avrupa'daki üslerde bulunan bazı uçakları da bölgeye ek olarak göndereceğini öne sürdü. İsmi belirtilmeyen İsrailli bir kaynak ise İran'a yönelik marttaki saldırılarda bölgede ABD'ye ait yaklaşık 94 yakıt ikmal uçağının bulunduğunu, uçakların sayısının bir süre sonra 40'a düşürüldüğünü ancak geçen haftadan bu yana artış görüldüğünü belirtti. İsrailli kaynak, ABD'ye ait düzinelerce yakıt ikmal uçağının geçen günlerde İsrail'e geldiğini ve gelmeye devam edeceğini öne sürdü. Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımlarda, Netanyahu ve İran hakkında açıklamalarda bulundu. "İran, her bir Amerikan askeri öldürdüğünde bu cinayetin bedelini katbekat ödeyecek." değerlendirmesinde bulunan Trump, bu talimatın Savunma Bakanı Pete Hegseth ve Genelkurmay Başkanı Dan Caine ile "ordudaki tüm liderlere" iletildiğini ifade etti. Trump, yaptığı bir diğer paylaşımda da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun ABD'de bulunduğu sürece "hiçbir şekilde ve koşulda gözaltına alınmayacağını" ifade ederek, Netanyahu'nun, İran'a karşı "mücadele verdiğini" savundu. ABD Başkanı Trump, gözaltına alınması gerekenlerin İran'ı "ölüm ve yıkıma sürükleyen kişiler" olduğunu ve bunun yıllar önce selefleri tarafından çözülmüş olması gerektiğini öne sürdü. İsrail ordusu, Lübnan ile imzalanan çerçeve anlaşması, ateşkes ve ABD-İran mutabakatına rağmen Lübnan'ın güneyindeki Nebatiye vilayetinde işgal altında tuttuğu Kefertebnit beldesinde çok sayıda evi ateşe verdi. İsrail ordusu, ateşkes anlaşmasına rağmen Lübnan'ın güneyinde işgal altında tuttuğu beldelerde evleri ve altyapıyı hedef almayı sürdürüyor. Lübnan resmi ajansı NNA'nın haberine göre, İsrail ordusu işgal altında tuttuğu Nebatiye vilayetindeki Kefertebnit beldesinde çok sayıda evi ateşe verdi. İsrail ordusu ayrıca Merceyun ilçesine bağlı işgal altındaki Tayba beldesinde patlatma faaliyeti gerçekleştirdi. ABD ordusu, İran'a yönelik uygulanan deniz ablukası kapsamında 7 ticari geminin rotalarının değiştirildiğini, 1 geminin ise "hizmet dışı" bırakıldığını bildirdi. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından konuya ilişkin açıklama yaptı. Açıklamada, ABD donanmasına ait "USS Boxer (LHD 4)" amfibi hücum gemisinin gece ve gündüz Arap Denizi'nden uçuş operasyonlarını desteklediği aktarıldı. İran'a yönelik deniz ablukasının sürdürüldüğü kaydedilen açıklamada, "20 Temmuz itibarıyla ABD ordusu 7 ticari gemiyi yeniden yönlendirdi ve 1 gemiyi de İran limanlarından çıkışlarını veya girişlerini engellemek için etkisiz hale getirdi." ifadeleri kullanıldı. CENTCOM'un paylaşımında görev sırasında faaliyet gösteren ABD askeri unsurlarına ait fotoğraflara da yer verildi. İran devlet televizyonu, ABD ordusunun, İran’ın Merkezi eyaletinde bir sanayi birimine saldırı düzenlediğini açıkladı. İsrail ordusu, Lübnan ile imzalanan çerçeve anlaşması, ateşkes ve ABD-İran mutabakatına rağmen Lübnan'ın güneyindeki Nebatiye vilayetinde işgal altında tuttuğu Kefertebnit beldesinde çok sayıda evi ateşe verdi. İsrail ordusu, ateşkes anlaşmasına rağmen Lübnan'ın güneyinde işgal altında tuttuğu beldelerde evleri ve altyapıyı hedef almayı sürdürüyor. Lübnan resmi ajansı NNA'nın haberine göre, İsrail ordusu işgal altında tuttuğu Nebatiye vilayetindeki Kefertebnit beldesinde çok sayıda evi ateşe verdi. İsrail ordusu ayrıca Merceyun ilçesine bağlı işgal altındaki Tayba beldesinde patlatma faaliyeti gerçekleştirdi. İran saldırıları nedeniyle sirenlerin çaldığı Bahreyn'de halka güvenli yerlere gitmeleri çağrısı yapıldı. Bahreyn İçişleri Bakanlığının ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yapılan açıklamada, sirenlerin yeniden devreye alındığı bildirildi. Bakanlık tarafından yapılan uyarıda, halktan sakin olmaları, en yakın güvenli bölgeye gitmeleri ve gelişmeleri resmi kanallar üzerinden takip etmeleri istendi. İran’ın Fars eyaletine bağlı Şiraz kentinde patlama sesi duyulduğu bildirildi. Yarı resmi Fars Haber Ajansı’nda yer alan habere göre, Şiraz’ın kuzey batısında patlama sesi duyuldu. Haberde, patlama sesinin kaynağına ilişkin bilgi verilmezken, ilk gelen bilgilerin ABD’nin Şiraz’a saldırı düzenlediği yönünde olduğu belirtildi. Öte yandan Şiraz’daki patlamaya ilişkin sosyal medyaya yansıyan bazı fotoğraflarda, kentten dumanlar yükseldiği görüldü. Kuveyt ordusunun ABD merkezli X sosyal medya platformundaki hesabından yapılan açıklamada, İran'ın Kuveyt'i füze ve kamikaze İHA'larla hedef aldığı belirtildi. Açıklamada, İran'dan fırlatılan füze ve kamikaze İHA'ların önlenmesi amacıyla hava savunma sistemlerinin devreye girdiği kaydedildi. Ülkede duyulabilecek patlama seslerinin, hava savunma sistemlerinin söz konusu tehditleri önlemeye yönelik faaliyetlerinden kaynaklandığı ifade edilen açıklamada, halktan yetkili makamların güvenlik talimatlarına uymaları istendi. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ülkesinin ABD ile "tam kapsamlı bir savaş" içinde olduğunu belirterek, İran'ın bu çatışmanın sonuçlarını kabullenmesi gerektiğini söyledi. Cumhurbaşkanlığından yapılan açıklamada Pezeşkiyan'ın, "Gerçek şu ki bugün İran tam kapsamlı bir savaş içindedir. Gerçekçi olmalı ve bu savaşın doğal sonuçlarını kabullenmeliyiz" ifadelerini kullandığı belirtildi. Husi askeri sözcüsü Yahya Seri, Sana Havalimanı'na yönelik devam eden ablukanın "kabul edilemez olduğunu ve tolerans gösterilemeyeceğini" belirtti. Seri, Husilerin "ablukaya ablukayla ve her türlü şiddete şiddetle yanıt vereceğini" ifade etti. Husiler, geçen hafta Sana Havalimanı'na düzenlenen saldırılardan Suudi Arabistan'ı sorumlu tutmuş ve misilleme olarak Suudi Arabistan'ın Abha Uluslararası Havalimanı'nı hedef almıştı. SEFERBERLİK ÇAĞRISI Seri, "Yemen Silahlı Kuvvetleri, tüm seçeneklere ve pervasız Suudi düşmanının yapacağı her türlü akılsızca harekete karşı tam hazırlıklı olduğunu teyit eder" dedi. Husilerin sözcüsü, "Büyük ulusumuzu genel seferberliğe ve silahlanmaya devam etmeye, tüm senaryolara ve gelişmelere tam hazırlıklı olmaya ve cephedeki savaşçıları desteklemeye çağırıyoruz" ifadelerini kullandı. İran Dışişleri Bakanlığı ve Müzakere Heyeti Sözcüsü İsmail Bekayi, başkent Tahran'da düzenlediği haftalık basın toplantısında gazetecilerin sorularını yanıtladı. Hürmüz Boğazı'na ilişkin ise İran'ın boğaz üzerindeki egemenlik hakkının pazarlık konusu olmayacağını söyleyen Bekayi, şu ifadeleri kullandı: "Hürmüz Boğazı üzerinde, aldığımız tedbirlerle egemenlik tesis etmeye kararlıyız. Hürmüz Boğazı'nın İran'ın milli güvenliğini tehdit etmek amacıyla kullanılmasına izin vermemeliyiz." Haaretz gazetesinin haberinde, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun ABD'nin İran'a saldırıları ve İran'ın misillemeleri nedeniyle giderek artan bölgesel gerilimi ele almak üzere üst düzey "güvenlik toplantısı" yapacağı bildirildi. Netanyahu'nun bu akşam bazı bakanları ve askeri yetkililerle bir araya geleceği kaydedildi. İsrail basını, ABD'nin ilerleyen günlerde İran'a yönelik süren hava saldırılarının kapsamını genişletmeye hazırlandığını ve bu bağlamda Orta Doğu'ya yakıt ikmal uçaklarının yanı sıra ilave savaş uçakları da sevk etmeye başladığını aktarıyor. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ülkesine yönelik ekonomik baskılara dikkati çekerek, bunun "askeri kazanımlarına" zarar verebileceğini söyledi. “Düşmana” karşı kesin bir duruş sergilendiğinde toplumun bazı zorluklarla karşılaşma ihtimalinin bulunduğunu ifade eden Pezeşkiyan, Nevruz Bayramı, Ramazan ayı ve savaşın aynı döneme denk geldiğini bu nedenle piyasada ürün kıtlığı yaşanmamasına rağmen bazı ürünlerin fiyatında artış yaşandığını ve bu durumun hükümetin dikkatsizliğinden değil ekonomik şartlar ve bazı kısıtlamalardan kaynaklandığını dile getirdi. 'HALKIN DESTEĞİ ZARAR GÖREBİLİR' Ülkesinin mevcut durumda "tam kapsamlı bir savaş içerisinde" bulunduğuna dikkati çeken Pezeşkiyan, “ Silahlı kuvvetler ülkeyi özveriyle savunmaktadır. Ancak ekonomik baskılar, toplumsal hoşnutsuzlukların şekillenmesine yol açar ve bu hoşnutsuzluklar yayılırsa, halkın düzene verdiği toplumsal destek zarar görebilir.” dedi. New York Times (NYT) gazetesi, "ABD Savunma Bakanlığının (Pentagon) İran'ın son dönemde ABD güçlerine yönelik saldırılarından bazılarını ve bunlarda çok sayıda ABD askerinin yaralandığı" bilgisini kamuoyuyla paylaşmadığını iddia etti. NYT'nin ABD'li yetkililerin açıklamalarına dayandırdığı haberine göre, Pentagon'un ABD ile İran arasında son dönemdeki çatışmalara ilişkin açıkladığı sayılar, gerçeklerle uyuşmuyor.nİsimleri açıklanmayan yetkililer, Ürdün'de 2 ABD askerinin öldüğü ve birinin de kaybolduğu saldırı öncesinde İran'ın bu ülkedeki ABD güçlerine 3 farklı saldırı daha düzenlediğini öne sürdü. 'HELİKOPTERLER HASAR ALDI' Yetkililer, bu saldırılarda çok sayıda ABD askerinin yaralandığı, ABD'ye ait birçok helikopterin hasar aldığı iddiasında bulundu. Öte yandan, Pentagon'un açıklamalarında ise bahsi geçen saldırılara ve yol açtığı hasara yer verilmedi. Bir askeri yetkili de ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığının (CENTCOM), göreve hızla geri döndükleri takdirde yaralanan askerler hakkında bilgi paylaşmak zorunda olmadığını söyledi. Bahreyn Sivil Havacılık Otoritesi'nin X hesabından yapılan açıklamada, İran saldırısında sivil hava seyrüsefer ekipmanlarının hedef alındığı belirtildi. Açıklamada, bu durumun hava trafiği operasyonlarını etkilemediği kaydedildi. Bahreyn ordusu, hava savunma sistemlerinin İran tarafından düzenlenen hava saldırılarının bir kısmını engellediğini duyurmuştu. İran Meclisi ve Müzakere Heyeti Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından, ABD ile çatışmalara ilişkin paylaşımda bulundu. ABD’nin söylem ve eylem olarak çelişkili hareket ettiğini savunan Kalibaf, “ABD’liler bölgeye yeni askeri teçhizatlar getirmeye devam ediyor ve savaşın sona ermesini istediklerini iddia ediyorlar. Biz ABD’nin bu oyunları çözme konusunda ustalık seviyesine ulaştık ve buna göre hazırlandık. Eylemler iddiaları desteklemeli, onlarla çelişmemeli.” değerlendirmesinde bulundu. Yemen'deki İran destekli Husiler, Suudi Arabistan'a karşı "deniz ablukası uygulamaya başladıklarını" duyurdu. ABD ile İran arasındaki gerilim yeniden tırmanırken, çatışmanın kontrol edilemez bir savaşa dönüşebileceği konusunda uyarıda bulunuldu. The New York Times, iki tarafın "uyanış anı" olarak nitelendirilen kritik bir dönemece girdiğini yazarken, uzmanlar müzakerelere hızla dönülmemesi halinde savaşın tarafların dahi kontrol edemeyeceği bir noktaya hızla ilerlediğini belirtti. SALDIRILAR SİVİL ALTYAPIYA YÖNELDİ Gazetenin analizine göre, son bir haftada ateşkesi fiilen sona erdiren karşılıklı saldırılar yalnızca askeri hedeflerle sınırlı kalmadı. ABD ve İran'ın altyapıya yönelik operasyonları, çatışmanın bölgesel bir savaşa dönüşme ihtimalini güçlendirdi. The New York Times'ın değerlendirmesinde, tarafların son günlerde su arıtma tesisleri gibi sivil altyapı unsurlarını da hedef almaya başladığı ifade edildi. ABD'nin İran'ın güneyindeki yolları ve kritik altyapı noktalarını yoğun şekilde bombaladığı belirtilirken, bu saldırıların olası bir kara harekatına hazırlık olabileceği yönündeki endişelerin arttığı aktarıldı. İRAN'IN SALDIRILARI ABD İÇİN MALİYETİ ARTIRIYOR İran'ın da bölgedeki Amerikan hedeflerine yönelik saldırılarını sürdürdüğü belirtildi. Tahran'ın Ürdün'deki ABD güçlerine düzenlediği saldırılarda iki Amerikan askerinin hayatını kaybettiği, çok sayıda askerin ise yaralandığı kaydedildi. Uzmanlar, bu gelişmenin savaşın Washington açısından siyasi ve insani maliyetini daha da artırdığı değerlendirmesinde bulundu. "DİPLOMATİK ÇIKIŞ YOLU DEĞERLENDİRİLMELİ" Avrupa Dış İlişkiler Konseyi İran Uzmanı Ellie Geranmayeh, iki tarafın da kritik bir eşikte bulunduğunu belirtti. Geranmayeh, diplomatik çözüm yollarının yeniden değerlendirilmemesi halinde çatışmanın tarafların kontrolünden çıkabilecek bir savaşa dönüşebileceği uyarısında bulundu. Analizde ayrıca saldırıların kapsamının genişlemesiyle savaşın etki alanının da büyüdüğü vurgulandı. Bu durumun Körfez ülkelerini doğrudan etkileyebilecek yeni bir bölgesel kriz dalgasını tetikleyebileceği ifade edildi. Hamas'ın yeni lideri olarak Halil el-Yahya'nın seçildiği açıklandı. Tasnim haber ajansının haberine göre İran Devrim Muhafızları, kara kuvvetlerinin ABD'nin olası her türlü sızma girişimine karşı "en üst düzey hazırlık" yaptığını duyurdu. Devrim Muhafızları açıklamasında, kara birliklerinin "güncel teçhizat, sürekli eğitim ve operasyonel kapasitenin geliştirilmesi" konusunda en üst düzeyde çalıştığı ifade edildi. Açıklamada, "Silahlı kuvvetlerin sürekli teyakkuz hali ve devamlı hazırlığı, ülkenin sürdürülebilir güvenliğini garanti altına almaktadır. Bu hazırlık tüm operasyonel alanlarda ciddiyetle sürdürülmektedir" denildi. Devrim Muhafızları Kara Kuvvetleri Komutan Yardımcısı Tuğgeneral Ruhullah Nuri ise İran güçlerinin "düşmanın her türlü ihlalini anında etkisiz hale getirmeye" hazır olduğunu belirtti. Birleşik Krallık Deniz Ticaret Harekatı (UKMTO), Hürmüz Boğazı'nda bir geminin mermi isabet etmesi sonucu alev aldığını bildirdi. Saldırı, Umman'ın Kumzar kentinin 8 deniz 15 kilometre kuzeybatısında gerçekleşti. UKMTO'nun açıklamasında, "Gemiyi güvenli şekilde terk eden mürettebat bir römorkör tarafından kurtarıldı. Yangın söndürülmedi. Gemi şu anda denizde sürükleniyor" denildi. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD ile imzalanan geçici anlaşmanın metninde "herhangi bir muğlaklık bulunmadığını" belirtti. Bekayi, başkent Tahran'da gazetecilere yaptığı açıklamada, "Mutabakat zaptının metni kısa bir metindir ve 14 maddeden oluşmaktadır" dedi. ABD'nin ateşkes anlaşmasını bozmak için hiçbir mazereti olmadığını kaydeden Bekayi, "En başından beri Hürmüz Boğazı'nın gelecekteki yönetiminin sorumluluğunun İran'a ait olduğunu söylemiştik. Bu konu Umman ile istişareler ve bölge ülkeleriyle diyalog yoluyla takip edilecektir" ifadelerini kullandı. Doğu Azerbaycan Eyaleti Kriz Yönetimi Genel Müdürü Macid Farsi, IRNA'ya yaptığı açıklamada, ABD'nin Tebriz'in güneybatısındaki askeri bir tesisi hedef aldığını belirtti. Saldırıda bir kişi hayatını kaybetti, çok sayıda kişi yaralandı. İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı'nda güvenli olmayan rotadan geçmeye çalışan iki petrol tankerinin "patladığını" açıkladı. Devrim Muhafızları'nın açıklamasında, iki petrol tankerinin ABD'nin baskısıyla güvenli olmayan rotadan geçmeye çalıştığı sırada patladığı ifade edildi. Patlamanın nedenine ilişkin ise bilgi verilmedi. Açıklamada ayrıca İran'ın belirlediği rota dışındaki tüm rotaların gemi geçişleri için güvenli olmayacağı uyarısında bulunuldu. Buşehr Kaymakamlığı, sabah saatlerinde kentin farklı noktalarına ABD tarafından saldırı düzenlendiğini açıkladı. Buşehr Eyaleti Valiliği de kentin iki kez bombalandığını bildirdi. Valilik, saldırılara ve meydana gelen hasara ilişkin henüz ayrıntılı bilgi paylaşmadı. Mehr Haber Ajansı’nın haberine göre, İran’ın orta kesimindeki İsfahan’da bir patlama sesi duyuldu. Patlamanın kaynağı henüz bilinmiyor. İran saldırıları nedeniyle sirenlerin geceden bu yana üçüncü kez çaldığı Bahreyn'de halka güvenli yerlere gitmeleri çağrısı yapıldı. Kuveyt Genelkurmay Başkanlığından yapılan açıklamada, hava savunma sistemlerinin İran’dan ülke topraklarına atılan İHA’lara karşılık verdiği belirtildi. Açıklamada, ülkede patlama seslerinin duyulmasının hava savunma sistemlerinin saldırılara müdahalesinden kaynaklandığı ifade edildi. Vatandaşlardan ve ülkede ikamet edenlerden yetkili makamların yayımladığı güvenlik ve emniyet talimatlarına uymaları istendi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, devlet medyasına verdiği röportajda, ABD ile savaşın "sahada üstünlük sağlandığında" sona ereceğini belirtti. Arakçi, kriz yönetimindeki en kritik kararın, düşmanlıkları durdurup müzakerelere başlamak için doğru anı belirlemek olduğunu ifade etti. Arakçi, "Savaşın sonu ya mutlak askeri zaferle ya da müzakerelerle mümkündür. Müzakere için doğru zaman, askeri cephede güvenilir bir saha ve stratejik kazanım elde ettiğiniz zamandır. İnsanların hayatları ve tüm ülkenin kaderiyle risk alınamaz. Kararlar doğru ve eksiksiz hesaplamalara dayanarak alınmalıdır" dedi. Siyasetçilerin savaşı sürdürmenin kazanımları artırıp artırmayacağını ya da daha ağır insani maliyetler getirip getirmeyeceğini sürekli tartması gerektiğini vurgulayan Arakçi, "Bazı kayıplara rağmen bu savaşta belirleyici bir aktör olarak ortaya çıktık ve sistemin gücünü gösterdik" ifadelerini kullandı. İran Devrim Muhafızları, Kuveyt'teki Ali Selim Hava Üssü'nde "ABD askeri tesislerini" hedef aldığını duyurdu. Devrim Muhafızları, bir insansız hava aracı saldırısında erken uyarı radar sisteminin imha edildiğini ve ayrı saldırılarda bir havacılık ekipman deposu ile ABD'ye ait MQ-9 insansız hava araçlarının bulunduğu bir hangarın vurulduğunu iddia etti. Açıklamada, söz konusu saldırılarda birkaç uçağın alevler içinde kaldığı belirtildi. ABD’nin Manama Büyükelçiliğinden yapılan yazılı açıklamada, İran’ın Manama'nın merkezindeki bazı noktaları hedef alabileceğine işaret eden bilgilere sahip olunduğu belirtildi. Açıklamada, ABD vatandaşlarından dikkatli olmaları, yerel makamların talimatlarına uymaları ve Büyükelçiliğin yayımladığı son güvenlik tavsiyelerini takip etmeleri istendi. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı bir pazarlık aracı olarak kullanmaya çalıştığını belirterek, diğer ülkeleri uluslararası deniz yollarının güvenliğinde daha fazla rol oynamaya çağırdı. Washington'un İran'la diplomatik bir çözüme ulaşmaya açık olduğunu söyleyen Rubio, diplomasinin başarısız olması halinde durumun Tahran'ın lehine olmayacağını belirtti. Rubio, İranlıların ABD ile görüşme isteklerine dair sinyaller gönderdiğini öne sürdü. Rubio, Filipinler'de düzenlenecek ASEAN Dışişleri Bakanları toplantısına gitmek üzere yola çıkmadan önce gazetecilere yaptığı açıklamada, "İran'ın, en azından İran'daki bazı kişilerin boğazı kontrol etmek ve bunu dünyaya karşı bir koz olarak kullanmak istediği açık" dedi. MALİ YA DA ASKERİ DESTEK ÇAĞRISI Rubio, İran içindeki bazı figürlerin stratejik su yolunun kontrolünü uluslararası toplum üzerinde baskı kurmak için kullanmaya niyetli göründüğünü ifade etti. ABD'nin küresel deniz ticaretinin güvenliğini sağlamak için gerekli adımları atmaya devam edeceğini belirten Rubio, diğer ülkelerin bu yükü paylaşmak için mali destek ya da askeri kaynak sağlayarak daha fazla katkıda bulunması gerektiğini vurguladı. Rubio, "ABD, küresel denizciliği korumak için yapması gerekeni yapacak ve yapmaya devam edecek ancak diğer ülkelerin de bu yükü taşımaya yardımcı olmak için donanım ya da finansman sağlayarak adım atmaları gerekiyor" ifadelerini kullandı. ABD ve İran arasındaki askeri gerginlik sürerken, Bahreyn’in ardından Kuveyt de bir kez daha İran misillemelerine hedef oldu. Kuveyt ordusundan yapılan açıklamada, İran’ın ülkeye yönelik yeni İHA saldırıları düzenlediği belirtilerek, hava savunma sistemlerinin düşman unsurlara karşı devreye girdiği bildirildi. Duyulan patlama seslerinin İHA’ları önleme faaliyetlerinin sonucu olduğu aktarıldı. Saldırıların herhangi bir hasara yol açıp açmadığına ilişkin detaylı bilgi paylaşılmadı. ABD, Ürdün'de 2 askerin hayatını kaybettiği saldırıda ceset kalıntılarının bulunduğunu, Irak'ta ise İran'ın insansız hava aracına (İHA) ait patlamamış mühimmatın kontrollü imhası sırasında 1 askerin hayatını kaybettiğini duyurdu. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından açıklama yaptı. Açıklamada, 17 Temmuz'da İran'ın Ürdün'deki ABD üssüne düzenlediği saldırının ardından 2 ABD askerinin hayatını kaybettiği, 1 askerin ise kaybolduğunun daha önce duyurulduğu hatırlatıldı. ABD askeri personelinin kapsamlı arama çalışmaları sonucunda bugün erken saatlerde olay yerinde kimliği henüz doğrulanmayan ceset kalıntıları bulduğu belirtilen açıklamada, kalıntıların kimliğinin belirlenmesine yönelik inceleme sürecinin devam ettiği ifade edildi. Açıklamada ayrıca, 18 Temmuz'da kuzey Irak'ta düşürülen tek yönlü İran saldırı İHA'sına ait patlamamış mühimmatın kontrollü imhası sırasında 1 ABD askerinin hayatını kaybettiği, olayda bir askerin de hafif yaralandığı bildirildi. CENTCOM, dün yaptığı açıklamada, Ürdün'deki ABD üssünü hedef alan İran saldırısında 2 askerin hayatını kaybettiğini, 1 askerin ise kayıp olduğunu duyurmuştu. Kuveyt Savunma Bakanlığı, İran tarafından bu sabaha karşı düzenlenen füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırılarının, ülkedeki sivil tesislerde büyük hasara yol açtığını bildirdi. Kuveyt Savunma Bakanlığı Sözcüsü Albay Suud el-Atvan, yaptığı yazılı açıklamada, Kuveyt Silahlı Kuvvetleri'nin bugün şafak vaktinden itibaren hava sahası içinde İran'a ait balistik füzeler ve İHA'lar tespit ettiğini ve müdahale edildiğini belirtti. İran'ın sivil ve kritik altyapıları hedef alan saldırılarının sürdüğünü kaydeden Atvan, şu ifadeleri kullandı: "Söz konusu saldırılar Elektrik, Su ve Yenilenebilir Enerji Bakanlığına bağlı tesisleri de vurdu. Saldırılar nedeniyle yangınlar çıktı, bakanlığa ait birçok hayati tesiste büyük çapta hasar meydana geldi." Kuveyt Elektrik, Su ve Yenilenebilir Enerji Bakanlığı da bugün yaptığı açıklamada, bu sabah İran saldırısı sonucu bir elektrik ve su arıtma tesisinde yangın çıktığını duyurmuştu. Cuma günü de yine aynı bakanlık tarafından yapılan açıklamada, bir elektrik ve su arıtma tesisine saldırı düzenlendiğini, tesislerde birçok elektrik üretim ünitesinin zarar gördüğü duyurulmuştu. İsrail basınından Kanal 13 televizyonunun haberinde, Trump’ın arabulucu ülkelere gönderdiği iddia edilen mesaja yer verildi. Haberde, Trump'ın arabulucu ülkelere ilettiği mesajda, "Bu hafta ateşkes sağlanamazsa tırmanışa hazırlanın." ifadesinin yer aldığı öne sürüldü. Ayrıca haberde, Katar'ın ateşkes karşılığında Hürmüz Boğazı'nın İran'ın kontrolünde 10 gün süreyle deniz taşımacılığına açılmasını taraflara teklif ettiği de öne sürüldü. Doha'da önerilen taslağın, ABD'nin, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz taşımacılığı güzergahlarının yeniden açılması karşılığında İran'a yönelik saldırıları durdurmasını içerdiği aktarıldı. Yine Kanal 13'e konuşan ABD'li üst düzey bir yetkili ise söz konusu taslağın kabul edilme ihtimalinin düşük olduğunu belirterek, "Anlaşma ihtimalinin düşük olduğunu düşünüyoruz." dedi. Üst düzey bir İsrailli yetkili ise son 24 saatte gerilimin tırmanma ihtimalinin önemli ölçüde arttığını savundu. Söz konusu İsrailli yetkili, İran'dan fırlatılan füzelerin Eilat kentine isabet etmesi halinde İsrail'in karşılık vermek zorunda kalabileceğini söyledi. İsrail'in İran'dan gelebilecek füze saldırılarına karşı hazırlıklarını artırdığı kaydedilen haberde, Tahran'a da "Saldırı planları hazır." mesajı gönderildiği aktarıldı.

How it works

Once you click Generate, Ollama reads this article and crafts 5 comprehension questions. Your answers are graded against the article content — general knowledge won't be enough. Score 70+ to count toward your certificate.

Questions are cached — you'll always get the same 5 for this article.