Ông Tô Lâm đi Mỹ: Hàng loạt thỏa thuận thương mại 'sẽ được ký kết'

Ông Tô Lâm đi Mỹ: Hàng loạt thỏa thuận thương mại 'sẽ được ký kết' Một loạt thỏa thuận giữa các tập đoàn của Mỹ và Việt Nam trong các lĩnh vực năng lượng, công nghệ, hàng không và tài chính dự kiến sẽ được công bố vào tuần tới, nhân chuyến đi New York của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm để tham dự Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, theo Reuters. Các thỏa thuận thương mại này - phần lớn được cho là không mang tính ràng buộc pháp lý - đã nằm trong chiến lược của Việt Nam suốt nhiều tháng qua nhằm xoa dịu Washington, trong bối cảnh chính quyền Trump đe dọa áp thuế mới lên quốc gia vốn phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu này. Một bản thảo kế hoạch nội bộ liệt kê 29 thỏa thuận có thể được công bố vào ngày 23/9 tại New York, trong một hội nghị doanh nghiệp có sự tham dự của ông Tô Lâm. Các công ty năng lượng Mỹ là Murphy Oil và Chevron dự kiến sẽ công bố thỏa thuận với Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam). ExxonMobil dự kiến công bố thỏa thuận với công ty Lọc hóa dầu Bình Sơn, doanh nghiệp sở hữu nhà máy lọc dầu lớn thứ hai của Việt Nam. Vào tháng Hai, nhà máy lọc dầu Bình Sơn đã ký một thỏa thuận với Chevron về việc cung cấp dầu, nhưng chưa có thông báo nào về việc mua hàng sau đó. Murphy Oil đang tham gia hoạt động thăm dò dầu khí tại Việt Nam, còn ExxonMobil vận hành mỏ khí đốt lớn nhất của Việt Nam, nhưng mỏ này hiện vẫn chưa được khai thác. Các thỏa thuận này dự kiến sẽ được công bố vào ngày cuối ông Tô Lâm ở New York, trước khi ông lên đường sang Canada thực hiện chuyến thăm cấp nhà nước. Hãng tin Reuters dẫn lời ba quan chức nói rằng nhà lãnh đạo Việt Nam dự kiến sẽ phát biểu tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc vào ngày 22/9 và có các cuộc gặp với một số tập đoàn của Mỹ. Lịch trình của ông Tô Lâm tại Mỹ vẫn chưa được công bố chính thức. Nguồn tin của Reuters cũng cho biết chuyến đi cũng nhằm mục đích thúc đẩy tiến trình đàm phán thương mại với Mỹ, và có thể đi đến một thỏa thuận thương mại vốn đã được đàm phán trong hơn một năm qua. Tuy nhiên, các nguồn tin cho biết việc ông Tô Lâm có gặp gỡ Tổng thống Mỹ Donald Trump không vẫn chưa chắc chắn. Trong khi đó, một quan chức Nhà Trắng vào hôm 15/9 nói rằng họ vẫn chưa xác định nghị trình của ông Donald Trump trong thời gian ông Tô Lâm đến Mỹ. Kể từ khi trở thành Tổng Bí thư vào tháng 8/2024, ông Tô Lâm đã hai lần đến Mỹ. Lần thứ nhất là vào tháng 9/2024, ông thăm New York, dự Đại hội đồng Liên Hợp Quốc khóa 79 trên cương vị Tổng Bí thư và Chủ tịch nước. Lần gần nhất là vào ngày 20/2/2026, nhà lãnh đạo Việt Nam đến Mỹ tham dự phiên họp đầu tiên của Hội đồng Hòa bình Gaza. Trong chuyến đi này, ông Tô Lâm đã có cuộc gặp với ông Trump tại Nhà Trắng. Hàng không, công nghệ Tài liệu này - vốn có thể thay đổi và không nêu chi tiết nội dung các thỏa thuận dự kiến - cũng liệt kê một số thương vụ liên quan đến Vietjet Air, trong đó có các thỏa thuận với các đối tác hàng không và SpaceX. Theo một tài liệu riêng của Vietjet, hãng hàng không giá rẻ này dự kiến công bố việc thuê 22 máy bay từ bốn công ty cho thuê máy bay, gồm 17 chiếc Boeing 737 và 5 chiếc Airbus A321neo. Cũng theo tài liệu của Vietjet, hợp đồng dự kiến với SpaceX nhằm cung cấp dịch vụ internet vệ tinh Starlink cho 120 máy bay của hãng. Các tài liệu cũng cho biết Vietjet có kế hoạch ký kết biên bản ghi nhớ với các công ty bảo dưỡng động cơ máy bay của Hoa Kỳ. Theo Reuter, danh sách sơ bộ còn bao gồm một thỏa thuận chưa xác định chi tiết giữa Meta và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam, cùng một thỏa thuận riêng giữa "gã khổng lồ" chip Qualcomm của Hoa Kỳ và công ty viễn thông Việt Nam VNPT. Qualcomm hiện đang tham gia triển khai mạng 5G tại Việt Nam, trong khi Facebook của Meta là mạng xã hội phổ biến nhất tại quốc gia có hơn 100 triệu dân này. Theo tài liệu, Visa, Mastercard và Citibank cũng dự kiến công bố các thỏa thuận với các đối tác trong lĩnh vực tài chính và dịch vụ khách sạn tại Việt Nam. Áp lực thặng dư thương mại Chuyến đi Mỹ dự kiến của ông Tô Lâm vào tháng 9/2026 diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang có thặng dư thương mại lớn nhất thế giới với Mỹ. Trong nửa đầu 2026, Việt Nam đã vượt Trung Quốc, Mexico và Đài Loan, trở thành đối tác có thặng dư thương mại hàng hóa lớn nhất với Mỹ, ở mức khoảng 114 tỷ USD, theo số liệu của Washington. Sau một loạt các thay đổi về chính sách thuế, Mỹ hiện áp mức thuế 12% đối với hàng nhập khẩu từ Việt Nam, quốc gia coi Mỹ là thị trường xuất khẩu lớn nhất. Giới phân tích cho rằng mức thâm hụt thương mại của Washington với Hà Nội tăng không chỉ do hàng trung chuyển từ Trung Quốc mà còn phản ánh một làn sóng khác khi hàng loạt các nhà sản xuất lớn chuyển sản xuất đến Việt Nam. Một số doanh nghiệp Mỹ như Apple, Nike và Lululemon đã chuyển một phần sản xuất sang Việt Nam trong những năm qua.