Bouwerk mag hervat word op luukse Stellenbosch
Kopers wat goedgekeurde bouplanne het vir eenhede in die luukse behuisingskompleks van R300 miljoen aan die hange bokant die Helshoogtepas naby Stellenbosch, kan voortgaan met bouwerk.
Regter Nobahle Mangcu-Lockwood het vandeesweek in die hooggeregshof in Kaapstad die Stellenbosch Belangegroep (SIG) se aansoek om die ontwikkeling van die Botmaskop Fynbos-landgoed te stuit met koste van die hand gewys.
Sy was in haar uitspraak krities oor aspekte van SIG se saak, veral oor die laat aansoek om die oorspronklike kennisgewing van mosie te wysig en ook drie bykomende wysigings in te stel.
Hierdie wysigings het gehandel oor die hersiening en tersydestelling van die munisipaliteit se goedkeuring van die eiendom se hersonering op 28 November 2022. Dit het ook betrekking gehad op die goedkeuring van SIG se laat indiening van die hersieningsaansoek, asook die vraag of al die respondente vir die regskoste aanspreeklik gehou moet word, selfs al het hulle nie SIG se oorspronklike aansoek teengestaan nie.
Die regter het opgemerk dat SIG eers op 5 Desember verlede jaar ʼn aansoek om verlof tot wysiging ingedien het. Dié aansoek is nie betyds ingevolge die hofreëls ingedien nie. Die aansoek het ook wyer verligting gesoek as wat twee maande tevore in sy kennisgewing van voorneme om te wysig uiteengesit is.
Die regter het ook bevind dat daar geen gronde was vir die toepassing van ʼn bepaling in die Nasionale Omgewingsbestuurswet (Nema) wat ʼn hof die diskresie gee om nie koste toe te ken teen ʼn party wat onsuksesvol is om ʼn omgewingsgeskil aanhangig te maak nie.
Lees ook: Uitspraak voorbehou oor luukse Stellenbosch-berglandgoed
Maroela Media het vroeër berig die departement van omgewingsake en ontwikkelingsbeplanning het die ontwikkelaar se aansoek in November 2003 toegestaan om ʼn klein bergoord te bou wat bestaan uit tien kamers, 15 chalets, ʼn klein gimnasium, ʼn swembad en ʼn konferensiefasiliteit.
Dit is egter nooit gebou nie. In April 2019 het ʼn nuwe eienaar, Reset Properties, aansoek gedoen om die goedkeuring te wysig om die bou van ʼn residensiële landgoed in plaas van ʼn oord toe te laat.
Reset Properties het 67 eenhede voorgestel met ʼn algehele ontwikkelingsvoetspoor van 33 930 m², wat dit as ʼn “nie-substantiewe wysiging” beskryf het.
Die departement van omgewingsake en ontwikkelingsbeplanning het nie saamgestem nie en het in Junie 2019 aan die ontwikkelaar gesê dit is ʼn verandering in die aard en omvang van die ontwikkeling wat in 2003 goedgekeur is.
SIG het in November 2024 ʼn saak in die hooggeregshof aanhangig gemaak. In die aansoek het die organisasie ʼn reeks verklarende bevele en hersieningsbevele gevra om die ontwikkeling van die eiendom te stuit.
Uitspraak verwelkom
Mangcu-Lockwood se uitspraak is vandeesweek wyd verwelkom. Anton Bredell, die Wes-Kaapse LUR vir plaaslike regering, omgewingsake en ontwikkelingsbeplanning, sê die uitspraak bevestig dat omgewingsmagtigings nie bloot as “verval” beskou kan word, omdat jare verloop het nie.
Bredell het oor die regter se besluit verwelkom dat die oorspronklike omgewingsmagtiging wat in 2003 uitgereik is, geldig gebly het omdat ontwikkelingsaktiwiteite wettiglik binne die voorgeskrewe tydperk begin het en omdat die magtiging nooit deur die bevoegde owerheid teruggetrek is nie.
Volgens hom versterk die uitspraak ook regsekerheid.
“Administratiewe besluite kan nie onbepaald oop bly vir betwisting nie. Die regering, beleggers, gemeenskappe en alle belanghebbende partye benodig sekerheid dat besluite wat wettiglik deur bevoegde owerhede geneem is, van krag sal wees tensy dit betyds betwis en deur ʼn hof tersyde gestel word.”
Lees ook: Hof stuit bouwerk by luukse Stellenbosch-landgoed
Bredell sê voorts dat dit noodsaaklik is dat die land ʼn omgewing wil skep wat belegging, ekonomiese groei en werkskepping ondersteun terwyl robuuste omgewingsbeskermings gehandhaaf word.
“Die departement van omgewingsake en ontwikkelingsbeplanning het ʼn grondwetlike verantwoordelikheid om te verseker dat ontwikkeling plaasvind op ʼn manier wat omgewingsverantwoordelik, prosedureel billik en regtens gesond is. Die departement het ook binne die wet opgetree en die prosesse wat gevolg is, was wettig en redelik,” sê Bredell.
Die Stellenbosch-munisipaliteit het ook die uitspraak verwelkom.
Stuart Grobbelaar, woordvoerder van die Stellenbosch-munisipaliteit, sê die munisipaliteit het nog altyd volgehou dat die ontwikkeling in die beste belang van die natuurlike omgewing is.
“Aangesien die fauna en flora van ontwikkeling ten volle tot hul oorspronklike toestand herstel moet word en geen verdere ontwikkeling op hierdie grond mag plaasvind nie. Dit verseker ook maklike toegang vir enige persoon wat die natuurgebied besoek. Ons is bly dat die hof ons siening en besluit oor hierdie saak ten volle ondersteun.”
Grobbelaar sê die uitspraak “herbevestig die munisipaliteit se verbintenis om sy verantwoordelikhede binne die perke van die wet uit te voer, in ooreenstemming met alle toepaslike beplanning- en ontwikkelingswetgewing en deur die behoorlike proses te volg in elke besluit wat ons neem”.
“Die munisipaliteit bly verbind tot deursigtige, wettige en verantwoordbare bestuur in die belang van alle inwoners,” sê Grobbelaar.
- Bykomende bron: GroundUp
How it works
Once you click Generate, Ollama reads this article and crafts 5 comprehension questions. Your answers are graded against the article content — general knowledge won't be enough. Score 70+ to count toward your certificate.
Questions are cached — you'll always get the same 5 for this article.